Altın yasakları altın saklayanlar için korkutucudur. Aslında birikimlerini korumak isteyenlerin sığındığı altını yasaklamak girişimleri başarısız olmuştur.
Yakın tarihte onlarca kez altının yasaklanması girişimi olmuştu. Bunların en önemlisi 1933 'te ABD Başkanı Roosevelt tarafından 6102 talimat ile çıkarılan yasaktı. ABD dünyanın en güçlü idi ve ekonomilerinin en liberal ekonomi olduğunu öne sürüyorlardı.
Kriz zamanlarında enflasyon baskısı
Altın yasakları genel olarak kriz yıllarında konur. 1933'de de kriz söz konusuydu. O yıl ABD ve dünyanın geri kalan ülkeleri en büyük ekonomik krizi yaşıyorlardı. 1929 Yılının ekim ayında kara cuma adı verilen günde ABD borsası çökmüştü. Gündemde şirket , banka iflasları ve işsizlik vardı. Paralel olarak ülkeler arası ticaret de düşmüştü , bu durumun çözümsüz olduğu da düşünülüyordu.
Günümüzde kriz yıllarında merkez bankaları faizleri düşürüyorlar ve para musluklarını sonuna kadar açıyorlar. O yıllarda ABD merkez bankası kasasında bulunan altın kadar para basıyordu. Bu duruma altın standardı adı verilmişti. Altın stoklarını arttırmadan para basma olanakları yoktu. Kriz yıllarında altın stoklarında artış da olmuyordu.
Birleşik Krallık ( 2. Dünya savaşını kazananlardan bir ülke de Birleşik Krallık'tı) gibi bazı ülkeler altın standardından çıktılar. Bu ülkeler para basma olanaklarına kavuşmuşlardı. Para basarak dış ticarette şanslı duruma geçiyorlardı. Kendi para birimlerinin değerleri düştüğü için ABD'ye ihracat imkanları da artmıştı.
1933 Yılında Beyaz Saraya taşınan başkan Roosevelt bu durumu çözmeye kararlıydı. Özel yetkiler ile donatıldı. Para basmak amacıyla altın stoklarını arttırmak istiyordu. Bu amaçla aldığı özel yetkiler ile süs dışında değeri 100 ABD dolarını aşan altına sahip olunmasını yasakladı. Yasaklanan altınların iki hafta içinde resmi altın satın alma yerlerine getirilmesini istemişti. Devlet altınları onzu 20,67 ABD dolarından satın alıyordu. Yasaklara uymayanlar için altınlara el koyma veya hapis gibi ağır cezalar konmuştu.
Yasakların ikinci kısmı 1934 yılında yürürlüğe girdi. Devlet altının onzuna 35 ABD doları ödemeye başlamıştı. Bu ABD dolarının yaklaşık %59 değer kaybetmesiydi. Diğer ülkelerde devalüasyonlar başlamıştı. Her ülke dış ticarette avantajlı duruma geçmek istiyordu.
Altın Standardı Çöküyor
Ekonomik kriz sona erdikten sonra da altın yasakları devam etti. Artık devalüasyon yolu açılmıştı. 1961 Yılında başkan Eisenhower altın yasağını ABD dışında da geçerli olacak şekilde genişletti. Başkan Kennedy 1933'ten önce basılmış olan altın paraları da kapsayacak şekilde yasağı genişletti. Bu yıllarda devletin getirdiği yasağa uymayan ABD vatandaşları çok karlı çıktılar. Her devalüasyondan sonra sakladıkları altınlar daha fazla ABD doları getiriyordu.
Özetle yasak 41 yıl sürdü. Yasağı 1974 yılında başkan Ford kaldırdı. 1974'de altın standardına uyan hiç bir ülke kalmamıştı. İkinci Dünya savaşından sonra Bretton Woods'ta yürürlüğe giren altın standardı sistemi bitmişti. ABD 1971 Yılında altın standardını bitirdi.
1933 Yılında Beyaz Saraya taşınan başkan Roosevelt bu durumu çözmeye kararlıydı. Özel yetkiler ile donatıldı. Para basmak amacıyla altın stoklarını arttırmak istiyordu. Bu amaçla aldığı özel yetkiler ile süs dışında değeri 100 ABD dolarını aşan altına sahip olunmasını yasakladı. Yasaklanan altınların iki hafta içinde resmi altın satın alma yerlerine getirilmesini istemişti. Devlet altınları onzu 20,67 ABD dolarından satın alıyordu. Yasaklara uymayanlar için altınlara el koyma veya hapis gibi ağır cezalar konmuştu.
Yasakların ikinci kısmı 1934 yılında yürürlüğe girdi. Devlet altının onzuna 35 ABD doları ödemeye başlamıştı. Bu ABD dolarının yaklaşık %59 değer kaybetmesiydi. Diğer ülkelerde devalüasyonlar başlamıştı. Her ülke dış ticarette avantajlı duruma geçmek istiyordu.
Altın Standardı Çöküyor
Ekonomik kriz sona erdikten sonra da altın yasakları devam etti. Artık devalüasyon yolu açılmıştı. 1961 Yılında başkan Eisenhower altın yasağını ABD dışında da geçerli olacak şekilde genişletti. Başkan Kennedy 1933'ten önce basılmış olan altın paraları da kapsayacak şekilde yasağı genişletti. Bu yıllarda devletin getirdiği yasağa uymayan ABD vatandaşları çok karlı çıktılar. Her devalüasyondan sonra sakladıkları altınlar daha fazla ABD doları getiriyordu.
Özetle yasak 41 yıl sürdü. Yasağı 1974 yılında başkan Ford kaldırdı. 1974'de altın standardına uyan hiç bir ülke kalmamıştı. İkinci Dünya savaşından sonra Bretton Woods'ta yürürlüğe giren altın standardı sistemi bitmişti. ABD 1971 Yılında altın standardını bitirdi.
Özgürlükler Ülkesi
Alman Finanzen100'den Türkçe'ye tercüme edilmiştir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder