Yazın ovalar lavanta ile örtülüyor. Yukarı Provence yaz sıcaklarında lavanta çiçekleri açıyor ve ova lavanta kokuyor . Fakat bu manzara tehdit altında zararlı böcekler ve küresel ısınma tarımla uğraşanların işini zorlaştırıyor. Kısa süre önce Paris'teydi orada lavanta kokusu yoktu ve lila rengi göremedi ve şehirde bulunmak pek hoşuna gitmedi. Bu durumları düşünerek yanına küçük bir şişe lavanta özü almıştı.
Regine Liardet üçüncü nesil lavanta yetiştiricisi bir çiftçi , Sault - En - Provence'te yaşıyor. Lavanta güney Fransa'nın sembolü olmuş. Haziran ortasından ağustos sonuna kadar cins ve rakımdan bağımsız kokarlar.
Sanki bir gecede bütün bölge lila renkli devasa bir kumaşla kaplanmış ve dokuz hafta bu kumaş serili kalacakmış gibi. Bu doğanın bu bölgede dokuz haftalık giysisi olmalı ! Regine turkuaz rengi dar yapraklardan ve mor renkli çiçeklerden oluşan bu kumaşsız yaşayamıyor. "Ben bu bitki ile büyüdüm" diyor. "Etrafımızda herşey bunlara göredir. Bebek arabamda lavanta kokardı ve ilk defa 5 yaşında ikiz kardeşimle birlikte ürün topladım."
Bir litre lavanta özü için 140 kg bitki gerekiyor.
Yazın Sault çevresindeki yüksek ovalarda sıcaklar başladığında deniz tarafından gelen mistral esintileri kokuyu yayarlar. Diğer aylarda da Liardet orada olur çiftliğin arka tarafında lavantadan yapılan ürünlerini satmaya uğraşır. Bu ürünler lavanta kokulu yastıklar , lavanta özü, sabun , ve kurutulmuş lavanta demetleridir. Kendisini favori ürünü kurutulmuş lavanta demetleridir. Evin arkasında çiçeklerden değerli esans elde etmek için kullanılan damıtma tesisinin deposu bulunur. 140 kg çiçekten elde edilen 1 litrelik lavanta özü 120 - 140 Euro arası bir fiyattan hammadde toptancılarına satılır. daha düşük kalitede bir bitki olan lavandinden ise 45 kg'dan bir litre öz elde edilir.
Hafif yaz esintisi olduğu zaman ovada kelebekler uçuşur. Arılar çiçekten çiçeğe dolaşırlar. Bu zamanlarda Sault gibi köyler kalabalıklaşır , dar köy sokaklarında turist otobüsleri manevra yapmaya çalışır. Hatta insanlar mobil evleri ile de gelirler. En cesurları tepenin ardından iniş olacağını düşünerek bisiklet turlarına çıkarlar.
Bu işlerden milyonlarca kişi geçimini sağlar.
Ürünün yarısı toplandıktan sonra işler eskiye döner turistler giderler hal bu iken doğa yine güzeldir. Lavanta kokusu hüküm sürmeye devam ederken çok virajlı köy yollarında bir kaç araba görünmeye başlar.
Provence bölgesinin lila rengi tehlikede. Her şeye karşın sadece Sault bölgesinde 60 kadar aile bu işi devam ettiriyorsa da son on yılda lavanta tarımı yapılan yerlerin yüzölçümü yarıya indi. Bunun nedeni çiçeğe zarar veren haşereler ve küresel ısınma. Yağan kar donmaya karşı hassas lavanta çiçeğini koruyor. Son yıllarda soğuk geçen kış aylarında kar yağışları azaldı.
Liardet'e göre lavanta çiçekçiliği sadece gelenekten ve sevgiden yapılır. Kazanılan para verilen yoğun emeğe değmez. Buna rağmen oğlu Guillaume de aynı yolun yolcusu olacak çiftliği alacak ve devam edecek.
Liardet ailesi gibi diğer ailelerde devam ettikçe Bernard Voisin tarlalar arasında dolaşacak. Asteriks benzeyen bıyıklı Bernard arıcılık yapıyor. Kendisini 19 milyon işçisi var 60.000 adet arı olan 320 kovanı bulunuyor.
Güneyin Tembel Arıları
Seçilen yerlerin arılar için uygun olması gerekir . Benim seçtiğim yerler arılara uygun olmayabilir. Bernard dört çekerli bir araç kullanıyor. Bazı yerlere geri vitesle bazılarına 1. vitesle ulaşabiliyorum. Beyaz arıcı giysisi dalgalanıyor ; yer seçiminde dikkat edilecek diğer kıstaslar , yürüyüşçülerin ulaşamayacağı , çok esmeyen ve devamlı güneş almayan yerler seçilmeli.
Bernard herşeyi doğru yaparsa yılda 6-10 ton arası bal elde edebilir. Bunu bütün Dünya'ya ve kendi dükkanında Dünya'dan gelen turistlere ve Provence'in ışıldamasının devamını arzulayanlara satabilir. Buraya gelen turistler Bernard'ın ve Liardet'in işleri bırakmamalarını istiyorlar. Bernard'a kaç defa arıları tarafından sokulduğu sorulduğunda gülümsüyor buradakile kuzeydekilere göre daha dostturlar ve rahattırlar. Bretagne'de arıcılık yaptığımda bu durumu çok sık yaşadım. Arı sokmasına karşı ne yapılması gerektiği sorusuna cevabı ise " biraz lavanta özü sürmek" şeklinde.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder